Edith Van Giel – Frustraties bij Free Clinic

Drugsverslaafden die hulp zoeken, moeten daar soms lang op wachten of krijgen helemaal niet de hulp die ze nodig hebben. Dat komt mede door het starre systeem van opvangcentra zoals free-clinic. Edith Van Giel functioneerde daar als onthaalmedewerkster en vertelt hoe ze omwille van haar frustraties en onmacht is gestopt.

 

Als er zo een totaal ontredderde drugsverslaafde zich kwam aanbieden, in hoeverre raakte dat jou?

Ja, heel erg natuurlijk, want je kent de doelgroep na een tijdje, en dat zijn bijna allemaal heel sympathieke en vriendelijke mensen. Dat beeld dat men heeft van een drugsverslaafde die iedereen gaat overvallen voor geld voor zijn drugs, dat klopt dus absoluut niet. Het zijn eigenlijk eerder gewoon zieke mensen.

 

Wat ging er dan juist door je heen als zo iemand zich kwam aanbieden?

Dan ben je eigenlijk heel ontmoedigd, want je zit in een systeem. Zelf als persoon kan je geen hulp bieden, dat moet van free-clinic uitgaan of van een dokter die pillen of Metadon voorschrijft. Het enige dat je kan doen is, als ze ergens passen in een hulpverlening, zien of er ergens plaats is, zoals bij “de Sleutel”. Maar dan zit je met die frustratie dat er nergens plaats is, dat ze nergens terecht kunnen. Dat je onmiddellijke opvang moet geven en die is er gewoon niet.

 

Bood je soms zelf hulp?

In het begin van free-clinic konden wij dat doen, want free-clinic is eigenlijk bedoeld voor de hopeloze gevallen. In het begin kon je die mensen echt helpen, die kwamen binnen, die gingen bij de dokter, die kregen metadon als ze in het plaatje pasten om metadon te krijgen. Maar na een tijd is dat allemaal geïnstitutionaliseerd.

 

Buiten dat, heb je ooit persoonlijk contact gehad met een verslaafde, die je na een tijd beter hebt leren kennen?

Ja, en dat is gevaarlijk. Want in het begin leer je bij de cursussen: “je mag geen persoonlijke relatie aangaan”, … maar dat gebeurt automatisch en dat mag niet. Er wordt echt op gehamerd, dus je krijgt in het begin een klaarstomingscursus van een 10-tal sessies voor je mag beginnen. Bij iedere sessie door iedere lesgever wordt er op gehamerd: geen persoonlijke relatie, geen dit, geen dat.

 

Maar met die ene persoonlijke relatie, hoe ging je daar dan mee om?

Ja, dan probeer je die toch te helpen. Je probeert toch een opvang te vinden.

 

Je medeleven was dan erg groot?

Ja, daar leef je enorm mee mee. Je weet goed dat het voor iets anders is en toch help je die verder en daar moet je eigenlijk kei hard in zijn, maar dat kan je niet.

 

Hoe ga je daar dan mee om, om dat toch van je af te zetten? Of lukt dat totaal niet?

Om dat van je af te zetten … ja, eigenlijk kan je dat niet. Want je krijgt die mensen iedere week of twee keer per week terug te zien. En die verontschuldigen zich en die, … Dat zijn echt ongelooflijk sympathieke mensen. Je bent er dus niet kwaad op. Die beschouwen je echt als een moederfiguur. Want dat is ook een van mijn grote frustraties in die hulpverlening, dat ze niet de mensen helpen waarvan jij vindt die geholpen moeten worden. Maar ze helpen diegene die het best passen in hun statistiek. Dat klopt dus niet. Dat zijn verhalen die ze uitvinden om te passen in dat plaatje en dat is enorm frustrerend, dat is eigenlijk de grootste frustratie. 

 

Was dat de reden waarom je gestopt bent bij free-clinic te werken?

Ja, dat waren eigenlijk verschillende factoren. Gedeeltelijk die frustratie, gedeeltelijk ook omdat we met een inlooplokaal op vrijwillige basis zijn begonnen en tegelijkertijd is er een soort paleisrevolutie in free-clinic geweest. Heel de top werd vervangen en toen zijn er heel veel mensen weggegaan. En dat kwam bij mij zo allemaal samen toen en dan ben ik er mee gestopt. Maar je blijft die mensen nog zien en tegenkomen in de stad. Hun verhaal blijft. Je laat dat echt niet los. Zoveel sukkelaars die je ziet in de grootstad, er zijn zoveel sukkelaars. Van alle systemen wordt geprofiteerd gewoon omdat die mensen geen andere mogelijkheden hebben. Het systeem vraagt erom. En dat je die drugsverslaafden niet kan helpen op het moment dat ze het nodig hebben, dat is verschrikkelijk frustrerend.

 

25 februari 2008